موج دار شدن فرش یکی از رایج ترین مشکلاتی است که در فرش های ماشینی مشاهده میشود. این مشکل نه تنها ظاهر فرش را نامطلوب میکند، بلکه میتواند باعث گیر کردن پا، کاهش عمر مفید فرش و حتی ایجاد آسیبهای تدریجی در بافت آن شود. موجدار شدن فرش معمولاً به دلایل مختلفی مانند شستشوی فرش ماشینی به صورت نادرست و خشک کردن غیر اصولی اتفاق میافتد. با توجه به اهمیت این موضوع و تأثیر مستقیم آن بر دوام و کیفیت فرش، در این مقاله قصد داریم به طور مشخص 5 علت موج دار شدن فرش را بررسی کنیم و در کنار آن، راههای کاربردی و مؤثر برای رفع این مشکل را معرفی کنیم تا بتوانید از بروز این آسیب جلوگیری کرده یا آن را به شکل اصولی برطرف نمایید.
1. شستوشوی غیراصولی فرش
یکی از شایع ترین دلایل موجدار شدن فرش، شستوشوی نادرست آن است. زمانی که فرش با میزان آب بیش از حد، مواد شوینده نامناسب یا فشار غیر استاندارد شسته میشود، الیاف فرش دچار انبساط میگردند. اگر در ادامه، مرحله آبگیری و خشککردن به درستی و به صورت یکنواخت انجام نشود، این تغییرات در ساختار الیاف به شکل موج و برجستگی روی سطح فرش باقی میماند.
این مشکل معمولاً در فرشهای ماشینی با تراکم بالا یا فرشهایی که از الیاف مصنوعی تولید شدهاند بیشتر مشاهده میشود؛ چرا که این نوع فرشها حساسیت بالاتری نسبت به روش شستوشو و شرایط خشککردن دارند.
در چنین شرایطی، بهترین و مطمئن ترین راه برای جلوگیری یا رفع موجدار شدن فرش، سپردن شستوشوی آن به قالیشوییهای معتبر و حرفهای است؛ زیرا این مراکز با کنترل دقیق مراحل شستوشو، آبگیری و خشککردن، از تغییر فرم الیاف و ایجاد موج روی سطح فرش جلوگیری میکنند. خوشبختانه قالیشوییهای استاندارد و معتبری در سراسر کشور فعالیت دارند و امکان بهرهمندی از خدمات تخصصی برای همه افراد فراهم شده است. به عنوان مثال، در اصفهان، قالیشویی حکیم به عنوان یکی از بهترین قالیشویی در اصفهان، خدمات شستوشوی فرش را با رعایت اصول فنی، استفاده از دستگاههای استاندارد و خشککنهای صنعتی انجام میدهد تا از بروز مشکلاتی مانند موجدار شدن فرش جلوگیری شود.
2. خشک شدن فرش در شرایط نامناسب
خشک کردن فرش در محیطهای مرطوب، بدون جریان هوای مناسب یا زیر نور مستقیم و شدید خورشید، به مرور باعث تغییر شکل بافت فرش میشود. زمانی که بخشهایی از فرش سریعتر و قسمتهایی دیگر کندتر خشک میشوند، تنشهای داخلی در تار و پود به وجود میآید که نتیجه آن موجدار شدن سطح فرش خواهد بود. به همین دلیل، برای جلوگیری یا رفع موجدار شدن فرش، خشک کردن اصولی آن اهمیت زیادی دارد. فرش باید در محیطی با تهویه مناسب، دمای متعادل و به دور از تابش مستقیم آفتاب خشک شود تا الیاف بتوانند بدون ایجاد تنش، به حالت اولیه خود بازگردند.
3. تغییرات دما و رطوبت محیط
فرش مانند بسیاری از منسوجات، نسبت به دما و میزان رطوبت محیط حساس است. تغییرات شدید دمایی یا قرار گرفتن در فضاهایی با رطوبت بالا، مانند شهرهای مرطوب یا خانههایی با تهویه نامناسب، باعث انبساط و انقباض الیاف فرش میشود. تکرار این شرایط در طول زمان، تعادل بافت فرش را بر هم زده و در نهایت به موجدار شدن سطح آن منجر خواهد شد.
برای رفع موجدار شدن فرش در چنین شرایطی، ایجاد تعادل در محیط اهمیت زیادی دارد. استفاده از تهویه مناسب، کاهش رطوبت فضا با دستگاه رطوبتگیر و جلوگیری از نوسانات ناگهانی دما کمک میکند تا الیاف فرش به تدریج به وضعیت پایدار و طبیعی خود بازگردند.
4. قرار گرفتن فرش روی سطح ناهموار
سطح زیرین فرش نقش بسیار مهمی در حفظ فرم و ظاهر آن دارد. اگر فرش روی سطوح ناهموار مانند سرامیک شکسته، موزاییک ناصاف، پارکت لق یا کفهای شیبدار پهن شود، به مرور زمان دچار جمعشدگی و موجدار شدن خواهد شد. در چنین شرایطی، فشار وارد شده به بخشهای مختلف فرش یکنواخت نیست و همین عدم تعادل، باعث تغییر تدریجی فرم بافت فرش میشود.
این نوع موجدار شدن معمولاً به صورت آهسته و تدریجی ایجاد میشود و در بسیاری از موارد، زمانی قابل مشاهده است که موجها کاملاً مشخص و تا حدی تثبیت شدهاند. برای رفع موجدار شدن فرش در این شرایط، بررسی و تراز بودن سطح کف پیش از پهنکردن فرش اهمیت زیادی دارد. همچنین استفاده از ترمز فرش یا پدهای ضدلغزش و جابهجایی دورهای فرش، از وارد شدن فشار ثابت به یک نقطه جلوگیری کرده و نقش مؤثری در پیشگیری از ایجاد موج در فرش خواهند داشت.
5. تا کردن فرش
تا کردن فرش به صورت طولانیمدت، یکی از دلایل مهم موجدار شدن آن به شمار میآید. زمانی که فرش برای مدت زیادی در حالت تا شده باقی میماند، فشار ایجاد شده در محل تاخوردگی به مرور زمان در بافت فرش تثبیت شده و خطوط تا به موجهای دائمی تبدیل میشوند.
برای جلوگیری یا رفع موجدار شدن فرش در چنین شرایطی، بهترین روش رول کردن فرش به جای تا کردن است؛ زیرا در حالت رولشده، فشار یکنواختتری به بافت فرش وارد میشود. همچنین پهن کردن فرش روی سطحی صاف و قرار دادن وزنههای یکنواخت و متعادل روی قسمتهای موجدار، میتواند به مرور زمان باعث بازگشت فرش به حالت طبیعی و کاهش اثر خطوط تا گردد.
