شستشوی فرش نجس همیشه یکی از دغدغههای مهم خانوادههاست؛ به خصوص زمانی که نجاست در بخشی از فرش پخش شده باشد یا به عمق تار و پود آن نفوذ کند. از نظر فقهی، پاک کردن فرش نجس کاملاً امکانپذیر است و تنها کافیست اصول شرعی شستشو به درستی رعایت شود. بسیاری از افراد تصور میکنند پاک کردن فرش آلوده دشوار است، اما با رعایت چند نکته ساده میتوان فرش را کاملاً تطهیر کرد و با خیال راحت از آن استفاده نمود.
در فقه اسلامی دو روش معتبر برای تطهیر وجود دارد: شستن با آب کر (آب جاری یا آب لوله کشی) و شستن با آب قلیل. هر دو روش صحیح و شرعی هستند و در صورتی که به درستی انجام شوند، فرش به طور کامل پاک محسوب میشود. چنانچه از آن دسته افرادی هستید که نسبت به طهارت حساسیت بیشتری دارید یا پس از شستشو احساس میکنید هنوز مطمئن نیستید، میتوانید از خدمات قالیشویی حکیم، قابل اعتمادترین قالی شویی اصفهان، استفاده کنید تا با دستگاههای مخصوص و آب کشی کامل، فرش شما طبق اصول شرعی و با نهایت اطمینان پاک و تمیز شود.
شستشوی فرش نجس با آب کر (آب جاری یا آب لوله کشی)
شستن فرش نجس با آب کر سادهترین و مطمئنترین روش شرعی است. آب لوله کشی به دلیل اتصال به منبع بزرگ آب، حکم آب کر یا آب جاری دارد و همین ویژگی باعث میشود فرآیند تطهیر سریع، بدون نیاز به خارج کردن آب و کاملاً مطمئن انجام شود. در این روش تنها کافی است آب به صورت پیوسته به محل نجس برسد تا تطهیر صورت گیرد، و چون نیاز به چلاندن یا فشار دادن فرش نیست، برای اغلب فرشهای دستباف و ماشینی هم مناسب است. همین سادگی و اطمینان باعث میشود احتمال باقی ماندن شک یا وسواس در این روش به حداقل برسد.
پیش از انجام هر کاری باید این نکته را بدانید که اگر فرش شما دستباف است، هرگز برای تطهیر از آب گرم استفاده نکنید؛ زیرا حرارت باعث فعال شدن رنگهای طبیعی میشود و احتمال رنگ دادگی را به شدت افزایش میدهد. اگر پس از شستشو متوجه پخش شدن رنگها شدید، بهترین کار این است که در اولین فرصت فرش را به یک قالیشویی معتبر بسپارید. متخصصان در آنجا میتوانند عملیات رنگ برداری فرش را به صورت اصولی انجام دهند تا آسیبها برطرف شده و ارزش فرش حفظ شود. مراحل انجام این شستشو عبارتند از:
- ابتدا عین نجاست (هر جرم قابل مشاهده مثل خون، مدفوع یا لکه ادرار تازه) را با دستمال یا پارچه بردارید.
- شیر آب یا شیلنگ را باز کنید تا آب به صورت پیوسته و مستقیم روی محل نجس بریزد.
- اجازه دهید چند ثانیه جریان آب به عمق تار و پود فرش نفوذ کند تا کل بخش آلوده خیس شود.
- نیازی به چلاندن یا فشار دادن فرش نیست؛ جریان آب به تنهایی باعث پاک شدن آن میشود.
- با یک بار شستشو و رسیدن آب کر به محل، فرش پاک محسوب میشود (طبق نظر مشهور فقهاء).
شستشوی فرش نجس با آب قلیل (آب ریختن با ظرف)
شستشوی فرش نجس با آب قلیل زمانی کاربرد دارد که به آب جاری یا لوله کشی دسترسی ندارید یا ترجیح میدهید فرش را در محل و بدون استفاده از جریان مداوم آب پاک کنید. این روش کاملاً مطابق با اصول فقهی است و چون امکان انجام آن در خانه وجود دارد، برای بسیاری از خانوادهها راحتترین گزینه در شرایط محدود محسوب میشود. تنها نکته مهم در این روش، خارج شدن کامل آب شستشو است؛ زیرا تا زمانی که آب آلوده (غُساله) جدا نشود، تطهیر کامل انجام نمیشود. مراحل شستن فرش با آب قلیل به شرح زیر میباشد:
- ابتدا عین نجاست را بردارید تا فقط اثر آن باقی بماند.
- یک مرتبه آب روی محل بریزید تا کاملاً خیس شود؛ این آب نجس محسوب میشود.
- آب آلوده را به طور کامل با هر وسیلهای که بتواند آب را جدا کند از فرش خارج کنید، با یکی از روشهای زیر:
- فشار دست
- دستمال خشک
- جاروبرقی آب و خاک
- برای بار دوم دوباره آب روی فرش بریزید.
- آب مرحله دوم را نیز کاملاً خارج کنید.
- پس از دو بار ریختن آب و جدا کردن غُساله، فرش طبق حکم شرعی پاک است.
شستن فرش نجس در شرایط خاص
گاهی شستشوی فرش نجس با پیچیدگیهایی همراه میشود. در ادامه، حالتهای رایجی که برای کاربران پیش میآید همراه با توضیح شرعی و کاربردی ارائه شده است.
فرش ضخیم یا چند لایه باشد
در فرشهای ضخیم ممکن است کنارهها و تار و پود زیرین دیرتر خیس شوند، اما برای تطهیر، همین کافی است که آب حتی برای چند ثانیه به عمق محل نجس برسد. نیازی نیست تمام فرش را خیس کنید و شستن همان نقطه آلوده کافی است. در روش آب کر نیز اگر نسبت به نفوذ آب تردید دارید، میتوانید چند ثانیه بیشتر آب بگیرید تا به طور قطعی مطمئن شوید آب به عمق رسیده و طهارت حاصل شده است.
اگر نجاست روی فرش خشک شده باشد
خشک شدن نجاست به معنای پاک شدن نیست و همچنان نیاز به تطهیر وجود دارد. اگر جرم یا اثر قابل برداشت باقی مانده باشد، ابتدا باید آن را جدا کنید و سپس فرش را طبق روش آب کر یا آب قلیل بشویید. باقی ماندن لکه یا بوی کم رنگ پس از شستشو، به معنای نجس ماندن فرش نیست. مادامی که جرم نجاست از بین رفته باشد، مانعی برای طهارت ایجاد نمیکند و موجب نجس شدن دوباره فرش نمیشود.
نجاست فقط روی پرزهای سطحی فرش ریخته باشد
وقتی تنها پرزهای سطحی آلوده شدهاند، روند شستشوی فرش نجس بسیار سادهتر است. در این حالت تنها لازم است آب به همان سطحی که نجاست با آن تماس داشته برسد و نیازی به خیس کردن لایههای زیرین یا نمد فرش نیست. معمولاً استفاده از آب کر در این شرایط بهترین و آسانترین راه برای تطهیر کامل است.
اگر نجاست به قسمت زیر فرش رسیده باشد
در صورتی که نجاست به پشت یا زیر فرش نفوذ کرده باشد، لازم است همان بخش زیرین نیز شسته شود، اما این موضوع به معنای خیس کردن کل فرش نیست. کافیست قسمت آلوده در پشت فرش را پیدا کرده و همان بخش را طبق یکی از روشهای شستشوی فرش نجس (آب کر یا آب قلیل) تطهیر کنید تا هر دو سمت پاک شود.
شستشوی فرش نجس با بخارشوی یا مواد شوینده
بخارشوی به دلیل حجم بسیار کم آب و ماهیت بخار، باعث طهارت شرعی نمیشود؛ زیرا آب کافی وارد تار و پود فرش نمیگردد. همچنین مواد شوینده، شامپو فرش و لکه برها جایگزین آب برای تطهیر شرعی نیستند و فقط اثر ظاهری لکه را از بین میبرند. اگر از مواد شوینده استفاده شد، باید در پایان حتماً یک مرتبه آب خالص روی محل ریخته شود تا حکم طهارت محقق گردد.
پاسخ به سوالات متداول درباره طهارت فرش نجس
- آیا باقی ماندن بو یا لکه، نشانه نجاست فرش است؟
خیر. زمانی که عین نجاست برداشته شده و آب شرعی به محل رسیده باشد، فرش پاک است؛ باقی ماندن بو یا لکه هیچ تاثیری بر طهارت ندارد. - فشار دادن فرش بعد از شستشو واجب است؟
اگر از روش آب کر برای شستن فرش نجس استفاده شده باشد، فشار دادن یا چلاندن لازم نیست. اما در روش آب قلیل باید آب آلوده جدا و خارج شود تا تطهیر کامل شود. - اگر در پاک شدن فرش شک کردیم، حکم آن چیست؟
وقتی شستشو طبق دستور شرعی انجام شده باشد، شک در پاک شدن اثر ندارد و باید حکم به طهارت کرد. - بهترین روش برای افراد وسواسی کدام است؟
برای افراد حساس یا وسواسی، استفاده از آب کر بهترین روش است؛ چون با یکبار رسیدن آبِ جاری به محل، طهارت قطعاً حاصل میشود و جای نگرانی باقی نمیماند. - آیا فرش نجس با شامپو فرش پاک میشود؟
خیر. شامپو فرش به تنهایی باعث طهارت شرعی فرش نجس نمیشود، بلکه فقط تمیزی ظاهری ایجاد میکند؛ یعنی سبب برطرف شدن لکه، چربی و کثیفی میشود اما طهارت شرعی تنها با آب خالص انجام میگیرد.
