تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی یکی از مهمترین مهارتهایی است که هر خریدار یا علاقه مند به فرش باید آن را بداند. با پیشرفت دستگاههای بافت ماشینی، شباهت ظاهری تابلو فرشها به نمونههای دستباف بسیار بیشتر شده و همین موضوع تشخیص این دو را برای بسیاری از افراد دشوار کرده است.
در حالی که قیمت، کیفیت، ارزش هنری و حتی نحوه نگهداری این دو نوع تابلو فرش کاملاً با یکدیگر متفاوت است. در این مقاله به صورت ساده اما دقیق، ابتدا از اهمیت تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی میگوییم و سپس راههای عملی و قابل اجرا برای شناسایی آنها را بررسی میکنیم؛ به طوری که بدون نیاز به کارشناس هم بتوانید تصمیم درستی بگیرید.
بیشتر بخوانید: تشخیص فرش دستباف از ماشینی با 7 راهکار ساده
بررسی اهمیت تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی
تابلو فرش دستباف تنها یک عنصر دکوراتیو ساده نیست، بلکه حاصل تلفیق هنر اصیل، صرف زمان طولانی، مهارت بافنده و استفاده از مواد اولیه ارزشمند است. فرآیند بافت یک تابلو فرش دستباف ممکن است ماهها یا حتی سالها به طول بینجامد و همین موضوع باعث میشود ارزش مادی و هنری آن به مراتب بالاتر باشد.
در مقابل، تابلو فرشهای ماشینی با کمک دستگاههای صنعتی و در مدت زمانی بسیار کوتاهتر تولید میشوند. هرچند این تابلوها از نظر ظاهری جذاب و از نظر قیمت مقرون به صرفهتر هستند، اما از نظر دوام، اصالت و ارزش هنری قابل قیاس با نمونههای دستباف نیستند.
اهمیت تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی زمانی دوچندان میشود که قصد دارید برای خرید آن هزینه قابل توجهی پرداخت کنید یا آن را به چشم یک سرمایه گذاری ببینید. همچنین در مواردی که تابلو فرش را به عنوان هدیه دریافت میکنید، آگاهی از نوع آن نقش مهمی در نحوه نگهداری و مراقبت دارد. زیرا همانطور که روشهای شستشوی فرش دستباف با فرش ماشینی، چه در خانه و چه در قالیشوییها تفاوت دارد، تابلو فرشها نیز بسته به نوع بافت، نیازمند شیوههای نگهداری و شستوشوی متفاوتی هستند.
راههای تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی
در ادامه، مهمترین روشهای تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی را به صورت مرحله به مرحله بررسی میکنیم.
1. بررسی گرهها اولین و مهمترین نشانه
یکی از مطمئنترین روشها برای تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی، نگاه کردن به پشت فرش است. در تابلو فرش دستباف، گرهها به صورت دستی زده میشوند و معمولاً نامنظم هستند، اندازه یکسان ندارند و طرح اصلی از پشت فرش نیز قابل تشخیص است. در مقابل، در تابلو فرش ماشینی گرههای کاملاً یکنواخت و منظم هستند، همه چیز بیش از حد دقیق به نظر میرسد و پشت فرش حالت چاپی یا شبکهای است. همچنین تراکم گره در تابلو فرش دستباف بالاست و همین موضوع باعث لطافت و عمق طرح میشود.
بیشتر بخوانید: شانه و تراکم فرش چیست؟
2. تار و پود و ریشهها گویای همه چیز هستند
در تابلو فرش دستباف، ریشهها ادامه طبیعی تارهای فرش هستند؛ یعنی ریشه بخشی از ساختار اصلی فرش به شمار میآید و دوخت جداگانه یا اتصال مصنوعی ندارد. اما در تابلو فرش ماشینی، ریشهها معمولاً بعد از بافت به فرش دوخته میشوند و کاملاً منظم و یکدست هستند. کنارههای تابلو فرش دستباف نیز اغلب دست دوز و کمی نامنظم بوده، در حالی که در نمونههای ماشینی این بخشها کاملاً صاف و صنعتی است.
3. الیاف به کار رفته در تابلو فرش
الیاف نقش بسیار مهمی در تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی دارند. در تابلو فرشهای دستباف معمولاً از پشم طبیعی، ابریشم و پنبه استفاده میشود. این الیاف علاوه بر لطافت خاص، از درخشندگی و براقیت طبیعی برخوردارند و با لمس دست، حس گرما و نرمی را منتقل میکنند. در صورتی که تابلو فرشهای ماشینی اغلب از الیاف مصنوعی مانند اکریلیک یا پلیاستر تولید میشوند که بیش از حد براق بوده و حالت پلاستیکی دارند.
4. تشخیص رنگهای طبیعی از مصنوعی
رنگ در تابلو فرش دستباف معمولاً طبیعی است و ویژگی مهم آن ناهماهنگیهای جزئی است. اگر فرش را کمی خم کنید، تغییرات ظریف رنگها را خواهید دید. همچنین عمق رنگ در بخشهای مختلف این فرشها متفاوت است. اما در تابلو فرش ماشینی رنگها کاملاً یکنواخت هستند و تغییر عمق یا شکست رنگ دیده نمیشود.
5. قیمت سریعترین راه تشخیص تابلو فرش دستباف از ماشینی
در بسیاری از موارد، قیمت گویای همه چیز است. تابلو فرش دستباف بهدلیل زمانبر بودن تولید، استفاده از الیاف طبیعی و ارزش هنری بالا قیمت بالاتری دارد، بهخصوص اگر ابریشمی باشد. در مقابل، قیمت پایین یا غیرمنطقی معمولاً نشانه ماشینی بودن تابلو فرش است. البته همیشه باید قیمت را در کنار سایر نشانهها بررسی کرد.
