کوبیدگی فرش یکی از مشکلات رایجی است که معمولاً در اثر قرار گرفتن وسایل سنگین بهمدت طولانی روی بخشهایی از فرش، رفتوآمد زیاد در یک نقطه مشخص یا شستشوی فرش ماشینی و دستباف به صورت نادرست به وجود میآید. این مشکل بهمرور زمان باعث کاهش زیبایی ظاهری فرش میشود و در صورت بیتوجهی، میتواند به بافت و ساختار آن آسیب وارد کند. با توجه به اهمیت حفظ کیفیت، جلوهی بصری و افزایش طول عمر فرش، آشنایی با روشهای صحیح نگهداری آن اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل، در این مقاله تصمیم گرفتهایم بهترین روشهای جلوگیری از کوبیدگی فرش را معرفی کنیم تا بتوانید با رعایت چند نکته ساده، از آسیب دیدن فرشهای خود پیشگیری کنید.
1. جابهجایی دورهای مبلمان و وسایل سنگین
یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین روشها برای جلوگیری از کوبیدگی فرش، جابهجایی دورهای مبلمان و وسایل سنگین در فواصل زمانی مشخص است. زمانی که مبل، میز یا سایر وسایل سنگین برای مدت طولانی روی یک نقطه ثابت از فرش قرار میگیرند، وزن آنها باعث فشرده شدن دائمی الیاف شده و بهمرور زمان کوبیدگی ایجاد میشود. با تغییر جای مبلمان، فشار وارد شده به فرش بهصورت یکنواخت در سطح آن پخش میشود و از ایجاد نقاط کوبیده و بدشکل جلوگیری خواهد شد. این کار علاوه بر حفظ ظاهر زیبا و یکدست فرش، به افزایش عمر آن نیز کمک میکند. توصیه میشود هر ۳ تا ۶ ماه یکبار، حتی با تغییرات جزئی در چیدمان منزل، محل قرارگیری وسایل سنگین را جابهجا کنید تا از آسیب دیدن بافت فرش پیشگیری شود.
2. جاروکشی اصولی و صحیح
برخلاف تصور بسیاری از افراد، جاروکشی نادرست یکی از عوامل مهم کوبیدگی فرش است. استفادهی مداوم از برسهای زبر یا جاروبرقیهای نامناسب میتواند باعث خوابیدن الیاف شود.
نکات مهم در جاروکشی:
- از جاروبرقی با قدرت مکش استاندارد استفاده کنید.
- برس جارو را بیش از حد به فرش فشار ندهید.
- جهت جاروکشی را هر بار تغییر دهید.
- از جاروکشی بیشازحد خودداری کنید.
جاروکشی صحیح نهتنها مانع کوبیدگی میشود، بلکه به حفظ رنگ و تمیزی فرش نیز کمک میکند.
3. استفاده از پد یا زیرانداز مناسب زیر فرش
استفاده از پد یا زیرانداز مخصوص فرش که با نام ترمز فرش نیز شناخته میشود، یکی از روشهای بسیار مؤثر برای جلوگیری از کوبیدگی و سایر آسیبهای احتمالی به فرش است. این پدها در فضای بین فرش و کف زمین قرار میگیرند و با ایجاد یک لایهی محافظ، فشار مستقیم واردشده به الیاف فرش را کاهش میدهند. وجود پد باعث میشود فرش کمتر روی سطح زمین حرکت کند و در نتیجه از سر خوردن و چینخوردگی آن جلوگیری شود. علاوه بر این، پد فرش به افزایش گردش هوا در زیر فرش کمک کرده و میزان اصطکاک بین فرش و سطح زمین را کاهش میدهد که همین موضوع نقش مهمی در حفظ بافت و فرم اولیه فرش دارد. استفاده از پد مناسب بهویژه برای فرشهایی که روی سطوحی مانند سرامیک، سنگ یا پارکت پهن میشوند، بهشدت توصیه میشود و میتواند تأثیر قابلتوجهی در افزایش طول عمر فرش داشته باشد.
4. تغییر مسیر رفتوآمد در خانه
در بسیاری از خانهها معمولاً یک مسیر مشخص بیشترین میزان رفتوآمد را به خود اختصاص میدهد؛ برای مثال مسیر بین درِ ورودی و فضای پذیرایی که بهطور مداوم مورد استفاده قرار میگیرد. تکرار عبور و مرور در این بخشها باعث میشود الیاف فرش در همان نقاط بیشتر تحت فشار قرار گرفته و زودتر دچار کوبیدگی شوند. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است مسیرهای رفتوآمد را تا حد امکان متنوع کنید و اجازه ندهید فشار همواره روی یک قسمت ثابت از فرش متمرکز شود. استفاده از قالیچه یا رانر در مسیرهای پرتردد نیز میتواند نقش محافظتی مؤثری داشته باشد و از آسیب مستقیم به فرش اصلی جلوگیری کند. علاوه بر این، تغییر جهت فرش در فواصل زمانی مشخص کمک میکند فشار ناشی از رفتوآمد در یک نقطه باقی نماند. انجام همین اقدامات ساده میتواند تأثیر قابلتوجهی در کاهش کوبیدگی و حفظ ظاهر یکدست فرش داشته باشد.
5. شستشوی اصولی و بهموقع فرش
شستشوی غیرحرفهای و نادرست فرش میتواند بهمرور زمان باعث تضعیف الیاف شده و زمینهی کوبیدگی را فراهم کند. استفاده از مواد شوینده نامناسب، آب با دمای بالا یا روشهای غلط خشککردن از جمله عواملی هستند که به ساختار فرش آسیب میزنند و حالت طبیعی و ارتجاعی پرزها را از بین میبرند. برای جلوگیری از کوبیدگی فرش، بهتر است شستشوی فرشهای ماشینی و دستباف به مراکز تخصصی و حرفهای سپرده شود تا فرآیند شستشو با روشهای استاندارد و متناسب با نوع فرش انجام گیرد. خوشبختانه این مراکز در سراسر کشور فعالیت دارند و امکان استفاده از خدمات تخصصی برای اغلب شهرها فراهم است. برای مثال، در شهر اصفهان میتوان شستشوی فرش را به قالیشویی حکیم سپرد که بهعنوان یکی از بهترین قالی شویی اصفهان شناخته میشود و با استفاده از تجهیزات و روشهای اصولی، نقش مهمی در حفظ سلامت بافت و جلوگیری از کوبیدگی فرش دارد.
