پرزدهی فرش یکی از اولین چالشهایی است که خیلیها بعد از پهن کردن یک فرش نو با آن روبرو میشوند؛ پرزهایی که روی سطح فرش دیده میشوند، در هوا پخش میشوند و حتی به لباسها میچسبند. این وضعیت، به خصوص برای کودکان، سالمندان یا افرادی که حساسیت تنفسی دارند، آزار دهنده و نگران کننده است. از طرفی، ادامه دار شدن پرزدهی، نظافت خانه را سختتر میکند و سبب میشود فرش همیشه ظاهر نامرتبی داشته باشد. به همین دلیل، پیدا کردن یک راهکار درست و عملی برای از بین بردن پرز فرش ضروری است؛ راهکاری که هم مؤثر باشد و هم با نوع فرش و ساختار الیاف آن سازگاری داشته باشد.
در این مقاله قرار است به صورت دقیق بررسی کنیم که برطرف کردن پرز فرش چگونه است و چطور باید بر اساس نوع فرش، روش مناسب را انتخاب کرد. فرشهای ماشینی و دستباف از نظر جنس الیاف، شیوه بافت و میزان حساسیت تفاوتهای جدی با هم دارند و همین تفاوتها باعث میشود روشهای مقابله با پرزدهی آنها نیز یکسان نباشد.
به ویژه در مورد فرشهای دستباف، انتخاب نادرست روش پرزگیری میتواند به مرور زمان به بافت آن آسیب بزند، گرهها را سست کند یا باعث ریزش دائمی الیاف شود. به همین دلیل، در ادامه با تفکیک کامل فرش ماشینی و دستباف، راهکارهایی را معرفی میکنیم که هم مؤثر باشند و هم کم خطر، تا بتوانید بدون نگرانی، پرزدهی فرش را کنترل کنید.
بیشتر بخوانید: پرز فرش چیست؟ بررسی علل پرزدهی انواع فرش
چگونه پرز فرش ماشینی را از بین ببریم؟
فرشهای ماشینی معمولاً از الیاف مصنوعی یا نیمه مصنوعی مانند اکریلیک، پلیاستر یا BCF تولید میشوند و به همین دلیل در برابر اصطکاک، فشار و ابزارهای نظافتی مقاومت بالاتری دارند. پرزدهی در این فرشها اغلب به دلیل باقی ماندن الیاف آزاد پس از فرآیند تولید است و در صورت رسیدگی صحیح، به مرور زمان کاهش پیدا میکند. نکته مهم این است که روش انتخاب شده باید باعث جمع شدن پرزهای آزاد شود، نه آسیب دیدن بافت فرش.
روشهای مؤثر برای از بین بردن پرز فرش ماشینی:
جارو زدن منظم با جاروبرقی
جاروبرقی یکی از سادهترین و مؤثرترین ابزارها برای کنترل پرزدهی فرش ماشینی است. بهتر است جارو در جهت خواب فرش کشیده شود و قدرت مکش روی حالت متوسط تنظیم باشد تا پرزهای آزاد جمع شوند، بدون اینکه فشار بیش از حد به الیاف وارد آید. تداوم در جارو زدن، نقش مهمی در کاهش تدریجی پرزدهی دارد.
استفاده از دستمال نمدار
کشیدن یک دستمال کمی مرطوب روی سطح فرش کمک میکند پرزهایی که به صورت پراکنده روی فرش نشستهاند، به خوبی جمع شوند. این روش برای جمع آوری پرزهای سطحی بسیار کاربردی است و بهتر است همیشه در جهت خواب فرش انجام شود.
به کار بردن غلتکهای چسبنده یا پرزگیر های دستی
یکی دیگر از روشهای از بین بردن پرز فرش ماشینی، استفاده از غلتکهای چسبنده یا پرزگیرهای دستی است. این ابزارها بهویژه برای فضاهای کوچک یا جمعآوری پرزهای باقیمانده پس از جارو زدن کاربرد دارند. خاصیت چسبندگی غلتکها باعث میشود الیاف آزاد بدون وارد شدن آسیب به بافت فرش جدا شوند و سطح فرش تمیزتر و یکنواختتر به نظر برسد.
شستوشوی سطحی با شامپو فرش
در برخی موارد، شستوشوی سبک با شامپو فرش میتواند به آزاد شدن و جمع شدن پرزهای باقیمانده کمک کند. در این روش، نباید فرش بیش از حد خیس شود؛ رطوبت کنترل شده و استفاده از کف ملایم، بهترین نتیجه را به همراه دارد.
استفاده از فوم یا ترمز فرش
قرار دادن فوم نگهدارنده زیر فرش باعث ثابت ماندن آن روی سطح زمین میشود. این کار میزان پاخوردگی، اصطکاک و جابهجایی فرش را کاهش میدهد و در نتیجه، روند پرزدهی نیز کندتر و کنترلشدهتر خواهد شد.
با اجرای درست و مداوم این روشها، از بین بردن پرز فرش ماشینی معمولاً در بازه زمانی کوتاهی به نتیجه میرسد و ظاهر فرش به تدریج یکنواخت و پایدار میشود. با این حال، اگر هیچ یک از راهکارهای عنوان شده نتیجه مطلوبی نداشت، استفاده از خدمات تخصصی موگیری فرش که توسط قالیشوییهای حرفهای ارائه میشود، میتواند گزینهای مطمئن و کم ریسک باشد. این مراکز با تجهیزات مخصوص و روشهای اصولی، پرزهای باقیمانده را بدون آسیب به بافت فرش برطرف میکنند.
ترفندهایی برای از بین بردن پرز فرش دستباف
فرش دستباف به دلیل استفاده از الیاف طبیعی مانند پشم، کرک یا ابریشم، ساختاری حساس و زنده دارد و واکنش آن به فشار، رطوبت و ابزارهای فیزیکی با فرش ماشینی کاملاً متفاوت است. پرزدهی در این فرشها معمولاً در ماههای ابتدایی استفاده طبیعی محسوب میشود، اما انتخاب روشهای نادرست برای کنترل آن میتواند به مرور زمان به بافت فرش آسیب بزند. فشار بیش از حد، استفاده از ابزار نامناسب یا تکرار بیرویه پرزگیری ممکن است باعث شل شدن گرهها، کمپشت شدن سطح فرش یا حتی ریزش دائمی الیاف شود؛ آسیبی که در بسیاری از موارد قابل جبران نیست.
روشهای ایمن و توصیه شده برای کنترل پرزدهی فرش دستباف:
جارو زدن بسیار ملایم و اصولی
جارو زدن در فرش دستباف باید با مکش پایین و بدون برس چرخان انجام شود. حرکت جارو تنها در جهت خواب فرش و با فاصلههای زمانی مناسب، کمک میکند پرزهای آزاد جمع شوند بدون اینکه فشاری به گرهها وارد شود.
جمعآوری پرزهای سطحی با دستمال کمی مرطوب
استفاده از دستمال نمدار تنها برای جمع کردن پرزهای سطحی و پراکنده روی فرش دستباف توصیه میشود. در این روش، دستمال نباید خیس باشد و نباید فشار زیادی به سطح فرش وارد شود؛ زیرا رطوبت بیش از حد میتواند به الیاف طبیعی آسیب بزند یا باعث رنگدهی و قاطی شدن رنگها شود. در صورتی که نشانههایی از رنگدهی یا پخش شدن رنگها مشاهده شد، بهتر است در اولین فرصت فرش را به یک قالیشویی معتبر بسپارید تا عملیات رنگ برداری فرش دستباف به صورت تخصصی و اصولی روی آن انجام شود.
استفاده محدود از شانههای مخصوص با دندانه نرم
شانههای مخصوص فرش دستباف تنها در موارد خاص و به صورت محدود قابل استفاده هستند. به منظور از بین بردن پرز فرش، حرکت شانه باید بسیار آرام و فقط در جهت خواب انجام شود تا از کشیده شدن گرهها و آسیب به بافت جلوگیری شود.
